Het bedrijfsidee

Hoe weet ik of mijn idee goed is?

Een idee kan van alles zijn. Je kunt iets heel nieuws uitgevonden hebben en dat willen verkopen. Je kunt iets dat al jaren bestaat op een andere, originelere, vriendelijkere, <andere vergrotende trap> manier gaan doen. Of je neemt een bestaand bedrijf over, bijvoorbeeld van je ouders. In alle gevallen is het aan te raden om goed na te denken of je met jouw idee wel voldoende kunt verdienen. Je moet immers wel al je rekeningen kunnen betalen. Ook over 10 jaar. En liefst hou je zelfs geld over om leuke dingen te mee te doen.

Wat nou als je voor jezelf wilt beginnen en je hebt geen idee? Dit is precies waar wij ook waren een jaar voordat we daadwerkelijk jodiBooks oprichtten. Je kunt natuurlijk gaan brainstormen en zoeken naar een idee. Dan nog is de vraag, waar begin je? Begin je bij waar je goed in bent, met wat je leuk vindt, met wat je wilt verbeteren, waar andere mensen om vragen? In ons geval, allemaal!

Wij hebben een groot wit vel in de studeer-/computerkamer (nu kantoor) op de muur gehangen en hebben die helemaal volgeplakt met post-its. Iedere keer als we iets irritant vonden, schreven we dat op een post-it. Iedere keer als we van iemand hoorden dat iets moeilijk was: post-it! Iedere keer als we iets wilden verbeteren: post-it! Iedere keer als we een gadget wilden hebben, die niet bestond: post-it! Iedere keer dat we iets niet konden vinden op internet: post-it!

Het jodiBooks (thuis)kantoor in de zomer van 2017
Het jodiBooks (thuis)kantoor in de zomer van 2017

Hoe beoordeel je je idee?

Er zijn ontelbaar veel ideeën, dus je kunt heel veel post-its gaan schrijven en plakken. Wij zijn na een paar maanden, ons vel was vol, de ideeën gaan sorteren. Is een idee uitvoerbaar? Nee, weg ermee. Vinden we het leuk om te doen? Of anders gesteld: Denken we dat we dit de rest van ons leven zouden volhouden? Nee, weg ermee. Hoe groot is de kans dat andere mensen het ook een goed idee vinden? Zouden andere mensen ervoor willen betalen? Nee, weg ermee.

Een hoop vragen, maar hoe weet je nou of jouw idee een kans van slagen heeft? Hoe kun je al deze vragen zo objectief mogelijk beantwoorden? Er zijn vele manieren om dit gestructureerd te doen. Iedereen heeft hier een eigen manier voor bedacht en er zijn veel boeken over volgeschreven en seminars over volgepraat. In de volgende stukjes kun je in ieder geval lezen hoe wij onze ideeën beoordeeld hebben. Deze methode, die wij ook een uit een van die vele boeken hebben gehaald, sprak ons het meeste aan. Voor jou kan dat heel goed een totaal andere manier zijn, maar dan moet je wel zelf een boek erbij pakken.

Wij hebben de methode uit “The Millionaire Fastlane” gebruikt om onze ideeën te beoordelen. In dit boek worden 5 voorwaardes besproken waaraan een idee moet voldoen om een grote kans op succes te hebben:

  1. Behoefte (Need)
  2. Moeilijkheid (Entry)
  3. Invloed/zeggenschap (Control)
  4. Schaal (Scale)
  5. Tijd (Time)

Toevallig staan deze criteria min of meer al op volgorde (en in het Engels krijg je een makkelijk te onthouden afkorting: “NECST”). De eerste is veruit het belangrijkst, de laatste het minste. We zullen ze hierna een voor een bespreken, maar willen alvast zeggen dat jouw idee niet per se aan alle 5 de criteria hoeft te voldoen. Zoals de titel van het boek al zegt, heb je ze allemaal nodig als je met je bedrijf miljonair, of meer, wilt worden. Als jij een eigen bedrijf begint, omdat je geen baas meer wilt hebben, of wilt doen wat je leuk vindt, dan zijn de eerste 3 criteria al voldoende.

1. Is er behoefte aan?

De eerste vraag is misschien wel de belangrijkste. Als niemand wil betalen voor jouw product of dienst, heeft het geen zin om er tijd en geld in te steken. Helemaal zeker kun je daar nooit over zijn van tevoren. Maar als je twijfelt, zoek dan door naar een ander idee.

Photo by Annie Spratt on Unsplash

Een voorbeeld: een van onze ideeën was een website voor weeskaartjes. Dat zijn bijvoorbeeld kerstkaartjes die verkeerd geadresseerd of bezorgd zijn. Via de website zou je dan kunnen aangeven dat jij een verkeerd kaartje hebt gekregen en de originele ontvanger (of afzender) kan er dan alsnog voor zorgen dat het kaartje op het juiste adres komt. Het leek ons een sympathiek idee, maar we konden ons niet voorstellen dat mensen gaan betalen om het kaartje opnieuw op te sturen, laat staan dat degene voor wie het kaartje niet is, de moeite neemt om een postzegel te plakken en opnieuw op de post te doen.

Een andere behoeftevraag kan zijn: “Hoeveel mensen doen het al?” en zo ja: “Ga jij het anders doen?”. Als wij in een restaurant hebben gegeten, vinden wij het altijd een beetje awkward om bij het pinnen te zeggen: “Maak er maar €… van”. Geef je niet te weinig? Of te veel? Daarom wilden we een kassasysteem maken, waarbij je aan tafel kon pinnen en discreet fooi kon geven. Na een business trip naar Amerika, kwam ik erachter dat die kassa’s allang bestaan. Ze worden alleen in Nederland nog niet veel gebruikt. De behoefte was dus laag om een nieuw systeem te maken. Het systeem verkopen en promoten is een ander verhaal, maar dat zagen wij ons niet doen.

2. Is het moeilijk?

Een andere belangrijke vraag is hoe makkelijk kunnen andere doen wat jij doet. Als iemand anders zonder een speciale opleiding, ervaring en oefening hetzelfde kan als jij, dan wordt de concurrentie vanzelf heel groot. Jouw idee kan heel origineel zijn, maar iemand anders zal het meteen kopiëren. Natuurlijk kun je proberen om een patent of copyright aan te vragen, maar dat kost veel geld en tijd, die je beter aan je startend bedrijf kunt besteden. Als jouw idee moeilijk is (ook voor jezelf) zullen anderen je niet snel na kunnen doen. Je zult in ieder geval altijd een stap op ze voorliggen.

Photo by Markus Spiske on Unsplash

Wij hebben op ons balkon een minimoestuintje waar we tomaten, courgette en paprika’s willen kweken. We hebben alleen allebei geen flauw idee hoe je die planten moet verzorgen. Er zijn al veel websites en blogs, dus die informatie is zeker te vinden, maar nergens staat het gestructureerd. Daar kunnen we wel iets op verzinnen, maar dan is het heel makkelijk na te maken. Iedereen met groene vingers kan hetzelfde maken en misschien nog wel beter.

Een andere barrière, die het moeilijk kan maken om je idee te kopiëren zijn de kosten. Als het veel geld of tijd kost om iets te maken, zullen niet veel mensen je volgen. Wij hadden het idee van een laptopverhuur/-lease service. Een zzp’er die een cursus wilt geven, maar daarvoor 10 laptops nodig heeft, zou die dan kunnen huren. Of hij leaset een laptop voor zichzelf, en krijgt een nieuwe zodra er iets aan kapot gaat of Windows vastloopt. Die laptops moeten dan wel allemaal gekocht worden en daar is een flinke investering voor nodig. Wij hebben gezocht naar een idee waar geen financiële investering voor nodig is. Dat geeft al aan dat er een drempel is.

3. Heb je zelf invloed of ben je afhankelijk?

Uiteraard ben je afhankelijk van je klanten. Zij bepalen of je überhaupt geld gaat krijgen, maar die afhankelijkheid bedoelen we hier niet. We bedoelen hier dat als je voor jouw idee gebruik moet maken van iets dat een ander bedrijf maakt, je van dat bedrijf afhankelijk bent. Hoe groter dat bedrijf, hoe minder zij rekening zullen houden met jouw wensen en behoeftes.

Je kunt op een hoop manieren afhankelijk zijn van andere bedrijven. En je zult ook nooit volledig onafhankelijk worden. Het doel van deze vraag is echter om te beoordelen of je genoeg invloed hebt op de uitvoering van je bedrijf. Jij moet zelf kunnen beslissen hoe je dingen doet. En belangrijker, als een ander bedrijf zijn product of prijzen verandert, moet jij gewoon door kunnen gaan.

Photo by Kilyan Sockalingum on Unsplash

Techniek: Ik ben een fanatiek hardloper en houd al jaren via een app bij hoe lang, hoe ver en hoe snel ik loop. Deze apps geven je deze informatie doorgaans iedere 1–5 minuten (via een koptelefoon). Het zou handiger zijn als je dit via een bril (of goed horloge) kunt zien. De techniek is er, de hardloop- en muziekapps zijn er, maar er is geen app waarmee je zelf kunt bepalen wat je ziet (of ze, sporthorloges, zijn reteduur).

Het grote nadeel van dit idee is dat je aan de ene kant afhankelijk bent van de hardware leveranciers die op ieder moment hun spullen en software kunnen wijzigen. Aan de andere kant, kunnen muziek- en hardloopapps zelf bepalen of ze hun gegevens wel aan jouw app willen geven. Je bent dus volledig afhankelijk van andere bedrijven. Zodra zij hun software wijzigen, is jouw app waardeloos geworden en moet je opnieuw beginnen.

Financieel: Ook kun je afhankelijk zijn doordat iemand anders de kosten van je producten bepaalt of de manier waarop je je inkomsten krijgt. Als je bijvoorbeeld kapster bent en je verkoopt haarproducten van merk X. Dan krijg je waarschijnlijk van merk X een lijst met hun producten met de inkoop- en adviesprijzen. Zij bepalen dus mede, ook al noemen ze het advies, hoeveel winst jij kunt maken.

Een ander voorbeeld is een blog of website waarop je reclame zet. Als jij een populaire website hebt, kun je hier veel geld mee verdienen. Maar vaak bepalen deze bedrijven of en hoeveel geld je krijgt. De voorwaarden waaraan jij moet voldoen om dit geld te krijgen, kunnen ze op ieder moment veranderen. Dan kun je dus van de een op de andere dag geen salaris meer hebben, zonder dat je iets anders bent gaan doen.

MarketingAls laatste kun je nog afhankelijk zijn van de manier waarop er reclame wordt gemaakt. Hier krijg je mee te maken als je spullen van andere mensen of bedrijven verkoopt. Zij maken vaak reclamemateriaal voor hun producten, waar je misschien nog ergens je eigen naam op kunt zetten. Maar als jij het heel lelijk vindt, of ziet dat het niet werkt, kun je het niet veranderen.

4. Kan je opschalen?

Deze vraag is vooral van belang als je wilt groeien. Hoe makkelijk kun je je bedrijf en activiteiten opschalen? Heb je daarvoor meerdere vestigingen nodig? Extra personeel? Of is het helemaal afhankelijk van jouw eigen expertise en ervaring. Een kunstenaar kan bijvoorbeeld moeilijk meer kunst maken door personeel in te huren. De enige manier om dan te schalen is door beroemd te worden (en dus meer geld te kunnen vragen). Ook als jouw idee iets is dat voor iedere klant op maat gemaakt moet worden, is schalen lastig. Je moet dan namelijk voor iedere klant opnieuw iets ontwerpen.

Bijna alle ideeën voor een website kunnen vrijwel oneindig schalen. We hebben een hoop ideeën gehad, zoals bijvoorbeeld de kaartjes website. Zodra de website er is en afspraken met de post zijn gemaakt, kunnen er oneindig veel kaartjes verstuurd worden. En met ieder verstuurd kaartje, krijg jij meer inkomsten.

Photo by Immo Wegmann on Unsplash

Een idee dat minder goed schaalt was een indoor navigatiesysteem voor winkels. Hoe vaak sta jij in de supermarkt en kun je de courgette niet vinden? Of de kabelhaakjes in de bouwmarkt? Een app of apparaatje dat jou door de winkel leidt zou een hoop frustratie en tijd schelen. Alleen moet zo’n systeem (waarschijnlijk) voor iedere winkel op maat gemaakt worden.

5. Hoeveel tijd kost het?

Met hoeveel tijd wordt hier niet bedoeld hoeveel tijd het kost om een product of dienst te ontwikkelen. Natuurlijk moet je je product in een realistische tijd kunnen maken. Maar ontwikkeling kost altijd tijd. Daar kom je niet onderuit. Waar je wel aan moet denken is hoeveel tijd het jou kost, zodra het product af is.

Afwezigheid: Stel je gaat op vakantie, draait je bedrijf dan verder? Of zit je met je laptop op het strand? Een webshop is makkelijk los te koppelen van je tijd. Mensen kunnen ook spullen bestellen als jij er niet bent om orders aan te nemen en spullen in te pakken en te versturen. Daar kun je makkelijk een vakantiekracht voor inhuren. Als kapster wordt dit lastig. Zeker als je alleen een zaak runt.

Photo by Joe Pizzio on Unsplash

Meer doen in dezelfde tijd: Naast vakantiepauzes of afwezigheid door ziekte, heeft het loskoppelen van jouw tijd en het product nog een voordeel. Je kunt meer doen in dezelfde tijd. De tijd die jij niet meer aan het verkopen van product A hoeft te besteden, kun je gebruiken om product B te ontwikkelen of om een 2e locatie te openen.

Beperkte tijd: Dan is er nog het beperkt aantal uren in een dag. Je kunt niet meer dan 24 uur werken op een dag. Als jouw werkzaamheden tijdsgebonden zijn, kun je ook maar een beperkt aantal producten maken, of klanten helpen. Als fitness instructeur kun je maar 24 lessen van een uur op een dag geven. Niet meer. Als je de lessen filmt en op YouTube zet, kun je theoretisch duizenden lessen op een dag geven. Dat is uiteraard minder persoonlijk en daar hebben wij zo snel geen oplossing voor. Die mag je zelf verzinnen.


Met deze 5 criteria zou je al een goede selectie van al je ideeën moeten kunnen maken. Deze ideeën moeten op zijn minst aan criteria 1, 2 en 3 voldoen om een goede kans van slagen te hebben. Wil je doorgroeien dan zal je ook criteria 4 en 5 serieus moeten beoordelen. Een idee hoeft overigens niet op alle criteria hoog te scoren. Maar hoe hoger de totaalscore, hoe meer kans op succes.

Dit succes valt of staat echter met jouw motivatie. Een idee kan 1000 punten scoren, maar als je er niks aan vindt, zal het nooit succesvol worden. Daarom hebben wij er nog een criteria aan toegevoegd: vind je het wel leuk! Je moet dit nog jaren gaan doen, misschien wel tot aan je pensioen. Dus een idee en de uitvoering daarvan moeten je de voldoening en motivatie geven om dit al die jaren vol te blijven houden, ook als het je al je vrije tijd kost.

Wij hebben onze ideeën op deze 6 punten beoordeeld en er zijn er veel afgevallen. We hebben er al een paar genoemd in de uitleg van de criteria. Stiekem hopen we dat iemand anders het niet met ons eens is en ze alsnog uitvoert. We zouden er namelijk graag gebruik van maken. Nieuwsgierig naar wat er nog meer is afgevallen? Lees hier wat en waarom.

Leave a Reply